Antika & El Dokuma Halı Yıkama Sanatı : Profesyonel Gözüyle Doğru Ve Hatalı Teknikler
Bir çoğumuzun evinde gerek kendi aldığı gerek aileden kalan el dokuma halılar ve kilimler mevcuttur. Maalesef günümüzde halılarım yalnış yıkandı, boyası kustu, renkleri karıştı veya sarardı gibi şikayetler çokça duymaktayız. Bunun en temel sebeblerinden birincisi el dokuma halıların yalnış firmalara verilmesidir. Çünkü el dokuma halı yıkama teknikleri makine halısı yıkama tekniklerinden çok daha farklıdır. Sıradan normal bir halı yıkama firmasına el dokuma halılarınızı teslim ederseniz halılarınızın düzgün yıkanma ihtimali çok düşüktür. İşte bende el dokuma halı tamiri üzerine el dokuma halı yıkama üzerine çıraklıktan beri yetişmiş uzman birisi olarak yıkama teknikleri hakkında bazı bilgiler paylaşacağım. Sonucunda makine halılarının ve el dokuma halıların bakımlarının yıkamalarının aslında farklı olduğunu kendiniz de göreceksiniz.
El dokuması halı yıkayacak birisinin öncelikle halıyı bilmesi tanıması gerekmektedir, çünkü her halının kendine göre kullanılabilecek şampuanları, ilaçları vardır , teknikleri vardır. Örneğin yağcıbedir halısı ile bir lori pambak halısını aynı teknikle yıkayamazsınız. Yağcıbedir halısı sericilik için ideal gayet ince bir yün iplikten genellikle kırmızı mavi lacivert siyah tonlarının hakim olduğu bir yörük halısıdır. Balıkesir Sındırgı ve Manisa'da yoğunlukla dokunur. Oysaki lori pambak bir Kazak halısı ermeni halısıdır ve sericilik değil daha çok koleksiyonluk bir halıdır.Yağcıbedir halısına nazaran daha kalın yün ipliğinden dokunmuş kondisyon yani tüy hav oranı daha yüksek ve daha ferah renklere hakim bir halıdır sarı beyaz kırmızı açık yeşil gibi. Durumu daha anlaşılır kılmak için aşağıya kendime ait bir yağcıbedir örneği ve maalesef elimde mevcut olmadığı için internetten alıntı yaptığım lori pambak halısı görseli atacağım. Dikkatlice incelediğinizde renklerdeki vurguyu ton farklarını ve ikisininde el dokuma halısı olmasına rağmen birbirinden çok farklı halılar olduğunu sizde anlayabilecek siniz.
Evet yukarıda paylaştığım örneklere bakıp ne demek istediğimi bir nebze olsun gözlem yaparak anlayabilmeniz mümkündür. Lori pambak halısını internet üzerinden alıntı yaptığım için fotoğrafı kırparak paylaştım kusura bakmayın zaten burada örnek almamız gereken renk tonlarındaki vurgu ve kondisyon farkını gözlemlemek. İleride sırf halıyı inceleme üzerine blog yaparsam kendime bir lori pambak halısı temin edip veya izin alıp yaparım.
Aslında ikisi de el dokuma halısı iken birbirinden çok farklı halılar hatta farklı amaçlara hizmet ediyorlar yağcıbedir halısı serdiğiniz yere uygunsa şıklık zerafet katarken lori pambak halısı ağırlık daha çok bir koleksiyoner havası yani farklılık katacaktır hal böyle iken bunların yıkaması hiç aynı olur mu? Tabii kide olmaz. Şimdi aşama aşama halı yıkama nasıl yapılır bunları anlatayım ve anlatırken de bu iki halının yıkama farklarını belirteyim bir kaç noktada teknik farklılıklar olduğunu hep beraber görelim.
Yakma Üteleme
Öncelikle el dokuma halı yıkama işinde makine halısı yıkamasından farklı olarak yakma denen bir terim vardır. Daha geleneksel dille üteleme denir.
Biz Antika halı yıkayan uzmanlar el dokuma halıları yıkayacağımız zaman halının ilk önce sırt tarafına bakarız tüylü mü diye eğer tüylü ise o halıya biz ham halı deriz yani dokunmuş tezgahtan çıkmış ama yıkama işlemi yapılmamış çünkü halı imalatçıları imal ettikleri halıları yıkatmazlar toz dolabına atıp tozlarınından arındırıp satış yaparlar toz dolabına makalemin ilerleyen kısımlarında değinenecegim. Eğer halının arkası tüylü ise üteleme yani yakma işlemi yaparak halının sırtındaki o dokuma esnasında olan ince kıl tüylerden kurtarırız bu işlem her el dokuma halıda ve kilimde yakılarak olmasa da bir kere yapılır her yıkamada tekrar edilmez. Bu yakma işlemini de günümüzde büyük tüp ve pürmüz kullanarak yaparız eskiden daha farklı teknikler kullanıldı lakin günümüzde en iyi yöntem budur. Aşağıya kendi yerimizde halı yakma fotoğrafı paylaşacağım daha anlaşılır olsun diye.
Yukarıdaki fotoğraflarını paylaştığım yakma üteleme tekniği yağcıbedir halıları için eğer arkasında tüy varsa uygulanır fakat lori pambak halısı için uygulanmaz onun tüy temizleme tekniği daha farklı ve detaylıdır ve genelde tüylü olmazlar dokunurken temizlenerek dokunur genellikle tezgahtan çıktığında tüylü sırt olmaz varsa da imal eden detaylı daha titiz yöntemler ile temizler.Ki bu halılar gelenlde 40-150 yaş aralığındadır.Yıkamada temizlenecek yakılacak türden değildir çünkü lori pambak halısı daha hassastır, narindir ve sırtına hafif bir ateş vursanız dahi hemencecik sararır.
Muhafaza Koruma
2. aşama yıkama dikişi sağlamlaştırmak. Bu işlem el dokuma halı yıkama da son derece önemli bir işlemdir eğer bu işlem yapılmaz ise halılar yırtılabilir hatta ortadan ikiye veya birkaç parçaya bölünüp kopabilir.
El dokuma halılar gerek kullanım şartları gereği, gerek su basması veya hatalı yıkamadan dolayı başına bir iş gelmesinden ötürü, gerekse yaşı gereği yıpranmış, çürümüş veya deforme olmuş olabilir. Yıkamaya başlamadan önce varsa çürük veya zayıflamış çürümeye yüz tutmuş bir bölgesi orayı elle inceden dikeriz ki sıkarken veyahut toz dolabına girdiğinde patlamasın yırtılmasın diye. Veya saçağı açıksa kilimliğini ve ilmeklerini koruyacak bir zincir yoksa , muhafaza zincirinde kopmalar varsa veya halının belirli bölgesinde kopma, delinme varsa ( antika halılarda sık karşılaşılan durumdur ) buraları çürüme deki kadar ince değil ama daha seyrek bir şekilde pamuk ip ile elle dikeriz. Aynı şekilde dolapta sıkma esnasında veya yıkama anında yıpranma büyümesin diye. Örnek olsun diye kemdime ait bir fragman konya yastık halısı görseli koyacağım dikişsiz haliyle durumu daha iyi anlayacaksınız bu konya halısı yaşı dolayısı ile yıpranma yaşıyor. Antika olma yolunda ilerliyor. Merak etmeyin bizzat kendim konservasyon işlemi yaparak koruma altına alacağım bu güzel fragman parçayı. Nasip olursa ileride kendi galerimi Galeri Çapan ÖZTÜRK ü açtığım zaman konservasyon kelimesi ile sık sık karşılaşacağınızdan şüpheniz olmasın.
Toz Dolabı
3. aşama toz dolabı işlemi isminden de anlaşılacağı üzere halıyı tozlarından arındırmak için halı imalatçıları tarafından talep edilmiş bir makine türüdür. Makine halısı yıkamacılarında pek bulunmaz onlar daha sanayii ağırlıklı çalıştıkları için onların farklı makineleri vardır onu tercih ederler ve el dokuma halı ve kilimler için kesinlikle uygun değildir. Toz dolabının çalışma sistemini şu şekilde tarif edeyim. Eskiden annelerimiz, ninelerimiz halıları eline bir sopa , tahta parçası alıp vurarak döverler di. Bu işlem çok doğru bir işlemdir kesinlikle el dokuma halıların tozunun tahta ile vurularak alınması en uygun metotdur. Çünkü tahta halıya demir gibi sert darbelerle yırtma, delme ve benzeri zararlar vermez pürüzsüz olduğu çapaksız olduğu takdirde. İşte bunun makineleştirilmiş halidir. Eğer kendi halınızın tozunu alıyorsanız sopa ile vurarak alırsınız. Yıkama işi yapıyorsanız her halıya tek tek elle vuramayacağımız için toz dolabı kullanırız. Derinlikleri yani halıya temas edecek kısımları tahtadan yapılmış sadece bağlantı ek yerleri metal ile birleştirilmiş ( bu gerekli yoksa makineyi taşıyamaz ağırdır. Tahtalar dağılır ve dengesiz durur) yine aynı şekilde tahta dan kapağı olan geniş ağızlı silindir şeklinde pek makine denilemeyecek geleneksel tekniklere çok uygun iş yapan Antika halı yıkamacıların olmaz sa olmaz bir demir başıdır. Halıyı hatta mümkünse bir kaç halıyı ağırlık oluşsun daha iyi dövsün diye içine açık şekilde atarız kapağını kapatıp sürgülü kapısını da kapatıp çalıştırız. Halının ihtiyacına göre kimi 20 dakika boyunca kimi saatlerce toz dolabında dövülür iyice diplerine kadar tozlarından arındırılır. Aşağıya kendi kullandığımız toz dolabı fotoğrafını atıyorum.
Leke Kontörlü & Lokal Temizlik
4. aşama lokal kontrol ve temizlik el dokuma halılarında makine halı yıkamacılarının kullandığı genel temizlik den ziyade işe lokal temizlik ile başlanır. Halı komple yere serilir. Ve her karesine bakılır yağ, çay veya herhangi bir leke pas varmı diye kontrol edilir. Varsa o bölgeye özel yüzde 70-80 oranında doğal natural olan leke sökücüler ile müdahale edilir. Önce halı lokal lekelerinden arındırılır. Bu leke sökücüler piyasada yoktur Antika halı yıkamacılar bunları özel olarak ürettirirler. En azından biz o şekilde yaptık. Makine halı yıkamacıları daha hazır piyasada kolaylıkla bulunabilecek marka ürünler tercih ederken. Maalesef bizim sektöre bu model uymuyor çünkü el dokuma halılar gerekmediğinde( eğer başka yıkamacılar tarafından kimyasal ile bozulup düzeltilmesi gerekmiyor sa) pek kimyasal kullanılmaz. Bu lokal kontrol ve temizlik işlemi gerekiyorsa halının hem sırtına hem yüzüne yapılır. Bu konunun gayet net şekilde anlaşılabilir olduğunu düşündüğüm için fotoğraf atmıyorum.
Yıkama işlemi
5. aşama yıkama işlemi. Sonunda yıkama işlemine geldik. Şimdiden bu ne kadar detaylı titiz bir işmiş dediğinizi duyar gibiyim. Oysa dışarıdan birine sorsanız halı yıkamakta ne var ki su sabun der öylemi? Öyle derler işte o yüzden hiç bir bilgisi olmadan yıkama işine girenler sizlerin değerli el dokuma halılarınızı mahvediyorlar.El dokuma halı yıkama işleminde de makine halısı yıkamasından farklı yöntem kullanılır. Onlar otomatik yıkama makineleri alır kazanlı sistem ve kazana deterjanı doldurur ve halıyı makineye bırakıp sırayla halıları yıkarlar veya yerde sererek yıkayanlar da vardır ama kullandıkları şampuanlar el dokuma halılara uygun değildir. Biz öncelikle belirteyim geleneksel yöntemlerle yıkarız çünkü otomatik makineler el dokuma halılara uyumlu değildir makineye sıkışma ihtimalleri yüksektir. Yırtılabilir, kopabilir en iyi ihtimalle makine yağı içerisinde kalır. Daha detaylı ve maliyetli yıkama isteyebilir. Oda halınızın o işleme uygun olması durumunda. Bizde işler daha farklıdır. Halıyı ilk baş arkasından havuz dediğimiz yıkama bölümüne sereriz üzerine kovalar ile ( kesinlikle tazzikli makine olmaz ) su dökeriz hortumla yapanlarda var olabilir biz kova tahta saplı kovalar ile yapıyoruz. Sonra kovalara ilaçlar hazırlanıyor ve halının sırtına her yerine gelecek şekilde halıya uygun ilacı veriyoruz. İşte burada işler biraz değişiyor her halı tek tek yıkanmalı çünkü ilk başlarda da belirttiğim gibi el dokuma da olsa her halının şampuanı ilacı farklıdır. Yağcıbedir halısı ile lori pambak halısı için ilaçlar farklıdır, kostik oranları farklıdır.Bu şampuanları da özel olarak yaptırıyoruz. Kesinlikle hazır marka şampuanlar uyumlu değildir. Mesela yıkamaya ilk ipek halı varsa o gün ipek halı ile başlarız ipek halıları şampuanı ayrı bir dünya zaten. Onlar için kullandığımız ilaçlar yüzde yüz organik olmak zorunda en ufak bir kostik oranı ipek halıyı mahveder ,renklerini değiştirir. El dokuma halı yıkama işinde en tehlikeli iş ipek halı yıkamasıdır. İsterse 150 yaşında bir antika yün halı olsun inanın daha tezgahtan 1 gün önce çıkmış ipek halısı kadar tehlikesi yoktur. Bakın antika halı yıkamak kolaydır demiyorum.Kesinlikle çok zor bilgi ve tecrübe ister lakin dikkat çekmek istediğim ipek halıların yıkamasının ne kadar zor olduğu dur. O yüzden günün ilk yıkamaları kesinlikle ipek halı ile olmalıdır. Önce tek tek ipek halılar yıkanır. Sonrasında sırası ile şampuanındaki kostik oranına göre en düşük orana uygun halıdan yukarıya doğru çıkar yıkama. Çünkü siz ilk kostik içerikli ilaçla bir halıyı yıkarsanız havuzda o ilacın kalıntısı olur. İşte en çok bu tip hatalardan dolayı işini bilmeyen halı yıkamacılar halılarınızı bozuyor. Ve ipek halının şakası yoktur.Geçmiş olsun düzeltilmesi çok zordur biz düzeltiyoruz. ama haftalar aylar sürebilir ve aşırı maliyetli bir işlemdir. Bu güne kadar bizden başka düzeltebilen hiç duymadım. Kaldığımız yerden devam edelim. Halısına uygun şampuanı vererek önce sırtından ekstra gerek yoksa bir kere yıkıyoruz. Yumuşak el fırçası uygundur yıkamak için ama günümüzde motorlu fırçalar var bu mermer silme makinesine benzeyen onlara yumuşak uç taktırınca onunla da yıkamaya uygundur.Hatta daha iyi yapıyor. İnsan gücünden daha iyi fırçalıyor.Hemde yumuşak olmasından mütevellit halıya zarar da vermiyor. Ama dikkat edin bu sadece sağlam halılar için geçerlidir. Eğer halı antika, çürük, yırtık veya tamir isteyen bir halı ise ne kadar muhafaza dikişi yapılsada el fırçası en doğru yöntemdir. Motorlu fırça kesinlikle kullanılmamalıdır. Ve bu işlem halının yüzü çevrilip aynı şekilde ekstra gerek yoksa 2 tur olarak yıkanır. Ve en son halı tüy yatım yönüne doğru yıkama küreği ile bastırmadan küreklenerek üzerindeki su sıyrılır.Buraya bir dip not düşeyim bu anlattığım 5. aşama yani yıkama aşaması normal halılar için geçerlidir eğer boyası karışmış çeşitli sebeplerden ötürü bozulmuş bir halı ise o işe yıkamadan önce boyasını alarak başlanır o konuyu biraz ileri de opsiyon olarak anlatacağım.Aşağıya kendimize ait havuz yıkama anı fotoğrafları atacağım örnek olarak.
Yukarıdaki fotoğraflar da dikkat etmenizi istediğim 2 detay var. En son ve bir önceki fotoğrafı dikkatlice inceleyiniz.Yani 4 ve 5 numaralı fotoğrafı. Oradaki halılar kusmaya en müsait kırmızı hatta en müsait tonunda. Küreklenen halı Türkmen Buhara halısı ve bunların yıkaması zordur. Çünkü hatalı yıkamada veya biraz su görme sonrası hemencecik kusuverir kırmızı boyalar. Özellikle beyazların üzerine dağınık şekilde veya komple akarlar. Bu tarz halılar suda bekletmeye gelmez,hemen hızlıca yıkama işlemi ister. Ve bunların ilaçlarının kostik oranı diğer yün halılara göre daha farklıdır. Dikkat ettiyseniz halıların köpüklerinde hiç boya akması yok. Tertemiz işlem görüyorlar, boyaları oynatılmadan yıkanıyor. Kırmızı, lacivert veya siyah su akmıyor.İşte bu işin kritik teknik kısımlarından birisi.Bu halıya uygun şampuanı kullanırsanız kusmaz.Ama bu şampuanlada örnek verdiğim lori pambak vb halıları yıkayamazsınız sarartır. Yani her el dokuma halı ayrı uzmanlık ister.
El Dokuma & Antika Halı Kurutma
Yukarıdaki fotoğraflarda toz dolabı ile kendi fotoğrafımın altındaki ilk fotoğraf gül motifli bir Isparta halısının yıkanmadan önceki halidir. En alttaki ise yıkandıktan sonraki halidir. Renklerdeki canlılığa dikkat ettiyseniz tarif etmeme gerek yok. Kaliteli halı yıkama hizmeti bu şekilde verilir. Ayrıca halıya saçaklarına zincir çektim muhafaza için ama o konu tamir konusu başka bir zaman halı tamiri hakkında blog yayınladığım zaman muhafaza zinciri konusuna da değineceğim. Hem İran zinciri hem Türk zinciri konusunda detaylıca bilgilendirme yapacağım.
Opsiyon olarak değineceğimi belirttiğim konuyu unutmadım. Eğer el dokuma halı veya kilim bize çesitli sebeplerden dolayı hatalı yıkama, yalnış kullanım vesaire sebeplerden ötürü boyası kusmus, karışmış veya çamaşır suyu ile sarartılmış ise o halıların yıkanmadan önce bazı işlemlerden geçmesi gerekmektedir. İlk olarak çamaşır suyu ile hatalı yıkamadan dolayı sarartılmış bir halı ile başlamak istiyorum. Ben profesyonel şekilde Antika ve el dokuma halı yıkama yapan biri olarak öncelikle şunu belirteyim. Bu işte kimyasal kullanılmasına karşıyım çünkü el dokuma halılar kilimler organiktir ve organik şekilde profesyonelce temizlenmesi gerekir. Ama maalesef bizlerde bazen kimyasal kullanmak durumunda kalıyoruz. Eğer bir halı çamaşır suyu ile yani kimyasal ile sarartılmışsa bunun çözümü de maalesef kimyasal kullanmaktan öteye gitmiyor. Türlü metodlar denedik ama bundan başka çözüm üretemedik. Bizim yıkama havuzu haricinde kimyasal havuzumuz vardır.İsmine bozulmuş halı havuzu da diyebilirsiniz. O havuzu suyla doldururuz. Ve içerisine gerekli kimyevi maddeleri ekleriz. Halıyı içerisine basarız. Kimyasal karışımlı su halının her karışına nüfuz edecek şekilde suya basarız. Belirli bir süre beklettikten sonra yıkama aşamasına geçilir. Bu işlemin süresini halı ve üzerindeki sararmanın yoğunluğu belirler. 1 saat de bekleyebilir 5 saat de. Kimyasal karışımlı su içerisindeki halı belirli aralıklarla gözlemlenir düzelme olduğu zaman çıkarılıp yıkanabilir. Yalnız bu yüzde yüz sonuç alacağız anlamına gelmez. Kimi halıda tamamen düzelir. Kiminde ise kısmen daha kullanılır hale gelir. Kiminde ise yatımının bir tarafından güzel durur ama diğer tarafında biraz belirgin kalır. Aşağıya daha önce başka bir yıkamacı tarafından bozulmuş bir halıyı sahibinin Kapalıçarşı'daki halıcılara bu halı düzelir mi? Diye sorup. Düzelirse ancak bizim düzeltebicegimiz cevabını alarak bize ulaşan bir müşterimizin nepal halısını izinli şekilde buraya paylaşıyorum.
Üstteki hali bize geldiği hali alttaki ise elimizden geldiğince düzelttiğimiz hali. İlk gözlem halıya saf hipo değil de daha çok jel halinde bulunan piyasada d harfi ile başlayan marka çamaşır suyu ürünün muhtemel leke üzerine doğrudan dökülmesi sonucu halının tüylerinin yanması. Bırak jel çamaşır suyunu o şekilde leke sökücü bile verilmez. İşte blog paylaşmam daki en önemli nedenlerden birisi bu. Siz siz olun sakın el dokuma halılarınızı mahalle yıkamacılarına vesaire teslim etmeyin. En iyi ihtimalle bozulmamış ama yalnış yıkanmış yıpranmış olur bunu siz fark edemezsiniz. Ucuz yıkamacılardan uzak durun aşırı emek isteyen ve pahalı bir iştir el dokuma halı yıkama işlemi ortalama örnek vermek gerekirse. El dokuma yün halı yıkama maliyeti makine halısına göre 8-10 kat ipek halının ise 16-20 kat artar. Ben bu makaleyi yayınlarken tüm samimiyetimle söylüyorum 1. amacım kendime yıkama için müşteri çekmek değil. El dokuma halı sevenleri bilinçlendirmek.Çünkü ben mesleğime el dokuma halı sanatına aşık biriyim.O yüzden nereye yıkatırsanız yıkatın ya referans sorun yada kendi güvenliğiniz el dokuma halıcısı varsa ona danışın nereye yıkatayım diye. Bir çok halıcı da halıyı bilmiyor ama oda başka bir blog konusu olsun.Gelelim boya kusması olan halılara onlar için 2 seçenek vardır. Biri baya uzun süren bir seçenek diğeri hızlı çözüm. Öncelikle hızlı çözüme bakalım. Maalesef burada da kimyasal kullanmak durumunda kalıyoruz. Aynı şekilde havuza suyu doldurup işleme uygun kimyasalı ekleyip karıştırıyoruz. Sonra halıyı aynı şekilde suyun içine basıyoruz. Belirli süre bekledikten sonra çıkarıp yıkıyoruz. Aynı şekilde burda da yüzde yüz sonuç alacağız anlamına gelmez. Çoğunlukla yüzde yüz sonuç verir ama bazı halılarda hiç almaz , bazılarında ise kısmen daha kullanışlı hale getirir. Yalnız burada bir fark vardır. Bu işlem halının genel renklerinin tonunu düşürür. Yani halıyı biraz daha pastel hale getirir. Bu pasteleşme oranı işlem bitmeden belli olmaz. Kesinlikle pasteleşme olur fakat yüzde 20 ile yüzde 70 lere varan pasteleşme gözlemleriz. O yüzden bunu öncesinden halı sahibinin onayı alınmadan bu işlem yapılmaz. Yalnız halı sahibi dilerse halının kusan boyaları temizledikten sonra eski canlılığına gelsin isterse. O işlemi de farklı bir kimyasal ile yapabiliyoruz. Ama tavsiye etmiyorum. Çünkü zaten kimyasal kullanmaya karşıyım mecbur kalıp kullanıyoruz bozulan halılar da. İkinci defa kimyasal kullanıp da halıyı yıpratmak tavsiyem değildir. Ama dediğim gibi halı sahibi karar onun. Bu işlemi de bizden başka yapan hiç duymadım. Bunlar bizim kendimizin yıllar içinde arge yaparak bulduğumuz metodlar. Boyayı almanın 2. metodu daha doğal ama uzun bir süreçtir. Halıyı güneşe sermek evet yanlış duymadınız halıyı güneşe sermek. Ne güzel geldik yine kurutma daki gibi doğal güneş konusuna dimi. Bunu dilerseniz kendiniz yeriniz imkanınız varsa, dilerseniz halı tarlalarına gönderebilirsiniz. Farkındayım kulağa garip geliyor. İlk duyuşta insan " Halı tarlası mı? " Diyor ama var bizim sektöre böyle bir alan. Çoğunlukla Antalya da yapılır. Sıcak iklimi ve güneşi sebebiyle. Bu metod da da halı veya kiliminiz pasteleşir ve doğal pasteleşme olduğu için geri dönüşü yoktur. Ama daha doğal ve tatlı şekilde pasteleşir. Halı veya kilim en az 1 ay boyunca güneşin altına yatırılır. Öyle şezlong meyve kokteyli felan da istemez. Biz insanların plajdaki güneşlenmesi gibi değil:) Farkındayım makale baya uzun sürdü o yüzden sıkılmayın diye araya bir espiri koyayım dedim. Ama endişelenme az kaldı.Devam ediyorum düm düz halıyı yatırın kafi haa birde ara sıra su püskürtün inceden camsil şişeleri ve ağızlıkları varya işte o içi su dolu şise ucunda püskürtme ağızlığı sprey modu açık halıya 1 metre mesafe yükseklikten öğleden önce bir tur sıkın yeterli. Evet konumuz bitti mi? Halı yıkama işi sonunda bitti mi diyorsunuz? Tabii ki de hayır. Opsiyon olarak son bir işlem daha yapılır. Çekim & Gerdirme işlemi. Bu işlem ipek halılar için geçerli değildir. Yün halılar ama onlar içerisinde de sert ve sık dokuması olan bazı halılar için değilde daha çok seyrek dokunmuş sünmeye müsait halılar için geçerlidir. Nedir çekim gerdirme işlemi hemen özet geçeyim. El dokuma halılar doğal yünden elde edildiği için tıpkı kazak gibi düşünün sünme yapabilir ve serilmek üzere düz üretildiklerinden ötürü halıdaki sünme esneme yamukluk olarak karışımıza çıkar. Buda şekil bozukluğu görsel olarak kötü gözükür. Genellikle afgan uşağı dediğimiz ziegler türü yün halılar istemez. Ama mesela bizim meşhur hereke halımız ne kadar sık ve şahane kalitede dokunmuş mükemmel bir halı olsa da çekim işlemi ister onlarda yamukluk değilde serdiğiniz de kenarlarından bazı yerlerin havada durduğunu görürsünüz. İşte halı yıkama işleminden sonra 1 gün boyunca çekim atölyesinde düz zemine çakılı halde durur ve bir ilac verilir ütülenir. Sonra sökülüp tekrar yıkamaya getirilip paketlenip o şekilde teslimatı yapılır. Antika değeri olan halılar da yırtılma olmasa dahi çekim işlemi yapılmaz onlarda yamukluk düzlük değil model estetik yaş hikaye önemlidir. Aşağıya sizlere daha önce boya kusmasını düzelttiğimiz bir kilim örneğini bırakıyorum sonra vedalaşalım.
Evet fotoğrafa dikkatlice bakarsanız yüzde yüz sonuç aldığımız bir boya olma işlemi göreceksiniz. Ayrıca biraz pasteleşme.
Genel olarak uzun sürdüğünün farkındayım. Fakat sizlere el dokuma halınızı veya kiliminizi profesyonel bir yıkamaya teslim ettiğiniz de halınızın teslim alındıktan teslim edilene kadar ki süreçlerini en ince detaylarına kadar şeffaf bir şekilde aktarmak istedim. Ayrıca hiç bir ön hazırlık yapmadan telefonu elime alıp doğaçlama şekilde yazdığım için koyu bir muhabbet tadında olduğunu düşünüyorum. Altın değerinde bilgiler paylaştığımı ve bu bilgilere başka yerlerde pek ulaşılamadığı zannındayım.
Bir başka konuda el dokuma halılar kullanılmıyorsa nasıl muhafaza edilmeli. Halı tamiri sanatının incelikeri. İran düğümü ile Türk düğümü nedir? Farkları nelerdir? Hiç bilmeyenler bir halının İran mı yoksa Anadolu Türk halısımı olduğunu nasıl anlar? Ermeni halılarının özellikleri nedir? Neden değerlidirler? Evime veya ofisime el dokuma halısı alırken nelere dikkat etmeliyiz? Gibi daha bir çok konuda , Antika ve el dokuma halı uzmanı olarak. Bu sektörün hem mutfağında hem vitrininde yetişmiş biri olarak siz değerli sanatseverlere ilgi duyanlara bloglar yayınlamayı hedefliyorum. Mesleki hayatımın en heyecan verici aşamasına, kendi sanat galerimi kurma hedefime Galeri Çapan ÖZTÜRK e sizleri şahit tutmaktan mutluluk duyuyor ve hepinizi Allah'a emanet ediyorum.
Bir kaç görsel bırakıp ayrılıyorum.
İletişim & danışmanlık
E-posta: capanozturk@outlook.com
Telefon: +90(539) 205 7167
Yorumlar
Yorum Gönder